السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

510

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

« مَحاله » بر چرخ چاهى بزرگ كه با آن آب از چاه كشند و عودى المحاله بر دو چوبى كه چرخ چاه بر آن قرار مىگيرد اطلاق مىشود . 1 منشأ كاربرد عنوان ياد شده در فقه ، حديثى است كه در آن ، رسول اعظم صلّى اللَّه عليه و آله قطع درختان حرم را براى تهيه پايه‌هاى چرخ چاه مجاز دانسته‌اند . 2 قطع گياهان و درختان حرم و شاخه‌هاى آن جز موارد استثنا شده ، حرام است . 3 از موارد استثنا - به تصريح بسيارى از فقها ، بويژه متأخران - قطع درختان براى تهيهء « عودى المحاله » است . 4 هرچند برخى - به دليل ضعف سند حديث وارد شده - در جواز آن اشكال كرده و احتياط را در ترك قطع درختان دانسته‌اند . 5 عوراء عَوراء : يك چشم ( - - ) اعور ) . عورات مسلمين - - ) اطلاع بر عورات عورت عورت : قُبُل و دُبُر . عورت در لغت به آلت تناسلى مرد و زن و نيز آنچه انسان از آشكار شدنش شرم دارد ، اطلاق مىگردد . مراد از آن در كلمات فقها قُبُل و دُبُر ( - - ) دُبُر ) است . قُبُل در مرد عبارت است از آلت تناسلى ( - - ) آلت تناسلى ) و بيضتين ( - - ) بيضه ) ؛ و در زن آلت تناسلى ( فرج ) . و دُبُر در مرد و زن ، حلقهء مَخرج مدفوع است . 1 تعريف عورت به قُبُل و دُبُر مشهور ميان فقها است ؛ 2 ليكن برخى قدما عورت را به محدودهء بين ناف و زانو تعريف كرده‌اند . 3 البته عورت در زن در دو وضعيت نماز و مواجهه با نامحرم تعريفى ديگر نيز دارد كه عبارت است از همهء اندام زن جز صورت ، مچ دست تا سر انگشتان ( كفّان ) و مچ پا تا سر انگشتان ( قدمان ) . 4 از اين رو ، برخى عورت زن را به عورت نگاه و عورت نماز تقسيم كرده ، عورت نگاه را به قُبُل و دُبُر و عورت نماز و نيز عورت نسبت به نامحرم را به تمامى بدن او جز آنچه استثنا شده تعريف كرده‌اند . 5

--> ( 1 ) . مجمع البحرين ، واژهء « محل » * ( 2 ) . وسائل الشيعة 12 / 554 - 555 * ( 3 ) . جواهر الكلام 18 / 412 * ( 4 ) . 420 * ( 5 ) . مهذب الاحكام 13 / 213 - 214 .